Barbara van Pommeren en Lobke Jonkman, allebei medewerkers op onze stadsboerderijen, werken dit jaar 25 jaar bij Natuurcentrum Arnhem. Bij ons dus zeker geen onbekende gezichten, maar het wordt hoogtijd dat we ze eens aan jullie voorstellen!
“Volgens mij solliciteerden we allebei op dezelfde functie,” vertelt Barbara. “En we werden allebei aangenomen.” Dat was 25 jaar geleden. In een tijd waarin de stadsboerderijen van Natuurcentrum Arnhem nog volop in ontwikkeling waren. Stadsboerderij de Korenmaat en Stadsboerderij Presikhaaf waren nog niet zoals nu, ze waren soms alleen in het weekend open, een groot verschil met hoe we nu elke dag geopend zijn.
“We zijn eigenlijk vanaf het begin mee gaan bouwen,” vertellen ze. “Er stond nog niet alles. Er moest nog heel veel groeien.” Vanaf dag één zaten ze midden in het werk. Dieren verzorgen, activiteiten opzetten, stagiaires begeleiden, bezoekers ontvangen, er liep van alles door elkaar heen. “De vacature bleek iets uitgebreider dan gedacht, maar je deed gewoon wat nodig was. En dat is eigenlijk nooit veranderd.” Vertelt Barbara.
In de jaren daarna groeiden Stadsboerderij de Korenmaat en Presikhaaf uit tot vaste plekken in de stad. Plekken waar mensen naartoe komen zonder drempel, en vaak zonder plan. Soms voor de speeltuin, soms voor de dieren. Gewoon even kijken, of juist bewust om te leren. Maar de plekken zijn veel meer dan dat.
“Het is niet alleen een plek met dieren,” zegt Lobke. “Deze locaties vervullen een belangrijke maatschappelijke functie.” Dat zie je terug in de diversiteit aan bezoekers: kinderen die hier opgroeien en later terugkomen met hun eigen gezin, scholen die gebruikmaken van de boerderijschool, studenten die hun eerste praktijkervaring opdoen of bijvoorbeeld vrijwilligers die na uitval op hun werk hier aan de slag gaan en zichtbaar opbloeien, maken daar onderdeel van uit.
Wat voor hen altijd centraal is gebleven, is de openheid van de plek. “Iedereen is hier welkom,” zegt Barbara. “Dat klinkt eenvoudig, maar dat is het niet overal vanzelfsprekend. Hier kun je gewoon binnenlopen. Even een rondje doen, of de hele middag blijven. Dat maakt deze plekken bijzonder.”
Op de boerderijen wordt veel geleerd, maar nooit achter een schooltafel. Het zit in het doen. “Kinderen leren hier waar hun eten vandaan komt,” legt Lobke uit. “Ze maken een geboorte mee, of helpen met voeren. Dat blijft hangen. Zoiets leer je niet uit een boek.” Ze zien dagelijks wat dat met mensen doet. Kinderen die eerst terughoudend zijn en later zonder aarzelen op de dieren afstappen. Bezoekers die vragen stellen, blijven hangen en vaker terugkomen.
“We maken daar altijd ruimte voor,” zegt Barbara. “Gewoon even de tijd nemen. Even uitleggen, iemand laten kijken, of mee laten doen. Vaak zit het in iets kleins.” Juist die kleine dingen maken vaak het verschil. “Even wat voer pakken zodat iemand een dier van dichtbij kan zien. Of een groep zo neerzetten dat ze iets goed kunnen meemaken.”
De kracht van Stadsboerderij de Korenmaat en Stadsboerderij Presikhaaf zit volgens hen ook in de plek zelf: midden in de stad, maar toch groen, open en rustig. “Mensen hebben die plekken nodig,” zegt Lobke. “Zeker nu. Even naar buiten, even iets anders dan alleen binnen of achter een scherm.”
“We hebben een aantal bezoekers die bijna dagelijks langskomen,” vullen ze aan. “Voor mensen met een geestelijke beperking is dit een hele fijne plek. Ze beginnen meteen te stralen zodra ze het erf op lopen. Die geven we dan ook wat extra aandacht en mogen ook wat dichterbij de dieren.”
Ze zien het als een plek waar natuur weer tastbaar wordt. Waar je niet alleen kijkt, maar ook ruikt, hoort, voelt en meemaakt. Waar aandacht is voor dieren, maar ook voor mensen. Na 25 jaar zijn Barbara en Lobke vaste gezichten geworden. Voor veel bezoekers horen ze bij de plek. “Je rolt erin en je blijft,” vertellen ze. “Omdat het gewoon goed voelt.”
Of ze dat nog lang blijven doen? “We zien wel hoe het loopt,” zegt Barbara. “Op een regenachtige dag denk ik weleens: had ik maar een ander vak geleerd. Maar zodra de zon weer gaat schijnen en je ziet wat dat doet met mensen en dieren, weet ik het weer: ik heb het mooiste werk dat er is.”
Wat in ieder geval blijft, is waar ze samen al 25 jaar aan bouwen: “Een plek waar iedereen kan komen. Waar je iets leert zonder dat je het doorhebt. En waar mens en natuur elkaar elke dag vinden.”
Waar Lobke en Barbara tijdens het interview zelf nauwelijks bij stilstaan, bescheiden als ze zijn, is hoeveel waardering ze krijgen van alle stagiaires en vrijwilligers. Hun betrokkenheid en kennis maken duidelijk een diepe indruk. “Lobke is de leukste stagebegeleider die ik ooit heb gehad,” vertelt Salena. “Ze neemt echt de tijd voor je en zorgt dat je veel leert.” Ook Jana benadrukt hun kennis: “Ze weten zó veel. Het is alsof je met een encyclopedie rondloopt. Ik heb me geen moment niet op mijn gemak gevoeld bij ze”